شهرستان روانسر یکی از شهرستانهای استان کرمانشاه با مرکزیت شهر روانسر است. جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۸۵، برابر با ۴۵٫۳۲۴ نفر بودهاست . شهرستان روانسر در دامنه کوه شاهو در حدود ۵۵ کیلومتری شمال غرب کرمانشاه واقع است. زبان مردم آن گویش کردی سورانی است. از نقاط دیدنی این شهر سراب روانسر است.
از رودخانههای اطراف آن یکی وشکه رو در شرق آن و دیگری گراب یا آوی خر در جنوب غربی آن و از چشمه های آن به چشمه پر آب آن می توان گنی خانی، دو چشمه سراب جاوری و سراب بروارین در نزدیکی روانسر اشاره نمود. آب و هوای آن نسبتاً سرد و مرطوب بوده و از میزان بارش سالانه چشمگیری برخوردار است. اقتصاد آن عمدتاً متکی به کشاورزی و دامداری است. روانسر دارای آثار پیش از تاریخی و تاریخی مهمی است و از این لحاظ درباستان شناسی غرب کشور جایگاه ویژهای دارد. قدیمیترین آثار سکونت انسان در اطراف روانسر به دوره پارینه سنگی میانی تا فرا پارینه سنگی باز میگردد که بیش از حداقل از حدود ۵۰ هزار سال تا ۱۲ هزار سال پیش را شامل میشود که بقایای آنها در غارهای کولیان و جاوری و همچنین رودخانه گراب (آوی خر) یافت شدهاست. از دیگر کشفیات قدیمی روانسر یک دندان آسیای فیل است که مربوط به دوران یخبندان است و در نزدیکی شهرک روانسر کشف شدهاست. از آثار مهم دیگر روانسر تپه موسایی است که از اوایل دوره مس و سنگ (حدود ۷ هزار سال پیش) تا زمانهای اخیر مورد سکونت انسان بودهاست. گور دخمه روانسر نیز در دیواره کوه قله در شمال شرقی روانسر واقع است که به دوره هخامنشی باز میگردد. این دخمه شامل یک اتاقک کوچک است که نقش فروهر، یک شخص روحانی و تودهای هیزم در سمت راست ورودی این دخمه دیده میشود.